Yapay zekâ yazılım sektörünü vurdu: Ege’de rekor istihdam kaybı

Türkiye’nin teknoloji başkenti İstanbul’a alternatif olma iddiasındaki İzmir ve Denizli’den yazılım sektörüne ilişkin endişe verici açıklamalar geldi. Bir dönem binlerce kişiye istihdam sağlayan, nitelikli iş gücü ve yüksek katma değerli üretim açısından bölgenin öne çıkan sektörleri arasında yer alan yazılım alanında, yapay zekânın yaygınlaşmasıyla iş gücü ihtiyacının azaldığı belirtiliyor.

Sektördeki daralmanın en çarpıcı göstergelerinden biri ise iş arayan yazılım mühendislerinin başvurularında ortaya çıkıyor. İzmir’de iş arayan mühendislerin CV’leri, İzmir Teknoloji ve Bilişim Derneği’nin iş başvurularının toplandığı havuzda birikiyor. Denizli’de ise sektör temsilcileri, son 6 ayda yazılım mühendisi istihdamındaki kaybın yüzde 80’e ulaştığını ifade ediyor.

DENİZLİ’DE 6 AYDA YÜZDE 80’LİK KAYIP İDDİASI

Bir dönem 3 binin üzerinde kişiye istihdam sağlayarak bölgenin parlayan yıldızlarından biri haline gelen Denizli yazılım sektöründe tablo tersine döndü. Denizli Sanayi Odası Yönetim Kurulu Üyesi Osman Makal, yapay zekânın yazılım mühendislerinin yaptığı birçok işi üstlenmeye başladığını ve firmaların önceki dönemlere kıyasla daha az mühendise ihtiyaç duyduğunu söyledi. Sektörde rekabetin giderek kızıştığını belirten Makal, nitelikli iş gücünün maliyeti ile ücret ve sosyal hakların firmalar açısından önemli bir rekabet unsuru haline geldiğine dikkat çekti. Makal, Denizli’de yazılım mühendisi istihdamındaki kaybın son 6 ayda yüzde 80’e ulaştığını kaydetti. Yapay zekâ araçlarının yazılım geliştirme süreçlerinde daha fazla kullanılmasının istihdam ihtiyacını değiştirdiğini belirten Makal, eğitim sisteminin de bu dönüşüme uyum sağlaması gerektiğini vurguladı.

TEKNOKENT BÜYÜMEYE HAZIRLANIRKEN İSTİHDAM DARALIYOR

Denizli’de teknokentin genişlemesi ve bilişim-yazılım sektöründeki nitelikli iş gücü açığının kapatılması için yeni adımlar gündemdeyken, sektörün istihdam görünümünde yaşanan değişimi vurgulayan Makal, veri mühendisliği gibi yeni uzmanlık alanlarının geliştirilmesi hedeflenirken firmaların yazılım mühendislerine duyduğu ihtiyacın azaldığına dikkat çekti.

Osman Makal, danışma kurulu üyesi olduğu Pamukkale Üniversitesi’nde bu yıl ilk kez öğrenci alan dört yıllık Yapay Zekâ ve Veri Mühendisliği bölümünün açıldığını hatırlattı. Dünyada hızlı bir değişim ve dönüşüm yaşandığını ifade eden Makal, “Firmalar olarak bizler de eskisi kadar yazılım mühendisine ihtiyaç duymaz hale geldik. Yapay zekâ birçok işi yapıyor” dedi.

İZMİR’DE CV HAVUZU DOLUYOR

Yazılım sektöründeki daralma İzmir’de de gündemde. İzmir Teknoloji ve Bilişim Derneği Başkanı ve İzmir Ticaret Odası Meclis Üyesi Şevket Akçay, iş arayan yazılım mühendislerinin CV’lerinin derneğin başvuru havuzunda biriktiğini belirterek, kentteki istihdam kaybının en iyi ihtimalle yüzde 50 seviyesinde olduğunu dile getirdi. Akçay’a göre sorun yalnızca yeni mezunların iş bulmakta zorlanması değil; yapay zekâ nedeniyle şirketlerin ihtiyaç duyduğu iş gücünün ve aranan yetkinliklerin de değişmesi. Bu nedenle çözümün yalnızca yeni bir Yapay Zekâ Mühendisliği bölümü açmakla sınırlı kalamayacağını savunan Akçay, üniversitelerdeki eğitim programlarının bütüncül biçimde yenilenmesi gerektiğini söyledi. Akçay, “Tüm mühendislik birimlerinde yapay zekâ ile ilgili dersler olmalı” önerisinde bulundu.

ÇÖZÜM YENİ BÖLÜM AÇMAK DEĞİL, EĞİTİMİ DÖNÜŞTÜRMEK

İzmir’de üniversitelerin teknoloji alanındaki eğitim ve araştırma kapasitesinin tek bir yapay zekâ bölümünde toplanması yerine mevcut akademik programların ortak bir strateji altında birleştirilmesi gerektiğini savunan Akçay, bilgisayar ve yazılım mühendisliği bölümlerinin güçlü bir yapay zekâ araştırma ve eğitim merkeziyle desteklenmesini önerdi. Akçay’ın öne çıkardığı uzmanlık alanları arasında makine öğrenmesi ve derin öğrenme, üretken yapay zekâ ve büyük dil modelleri, veri mühendisliği ve veri tabanı sistemleri, yapay zekâ sistemlerinin test edilmesi ve güvenilirliği, bulut bilişim, dağıtık sistemler, MLOps, siber güvenlik ve yapay zekâ güvenliği yer aldı.

SANAYİYLE ÜNİVERSİTE ARASINDA YENİ MODEL ÖNERİSİ

Akçay, İzmir ve çevresindeki sanayi işletmelerinin üniversitelerin araştırma ve eğitim süreçlerine daha fazla dahil edilmesini de önerdi. Özellikle endüstriyel robotlar, makine görüşü, otonom sistemler, akıllı fabrikalar, dijital ikizler, kestirimci bakım, endüstriyel Nesnelerin İnterneti ve kontrol sistemlerinin uygulamalı araştırmaların merkezine alınması gerektiğini belirtti. Bu alanlarda üretim işletmeleriyle ortak laboratuvarlar kurulması, bitirme projeleri geliştirilmesi ve ücretli Ar-Ge projelerinin yaygınlaştırılması gerektiğini vurgulayan Akçay, üniversite-sanayi iş birliğinin somut projeler üzerinden güçlendirilmesini istedi.