ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı savaşın ekonomik etkisi otomotiv yan sanayinde ağır şekilde hissedilmeye başlandı. İzmir ve Denizli başta olmak üzere Ege Bölgesi’nden İran’a yapılan otomotiv yan sanayi ihracatı adeta bıçak gibi kesildi.
Diğer Orta Doğu pazarlarında ise artan navlun fiyatları sanayiciyi yeni bir maliyet hesabıyla karşı karşıya bıraktı. Bölgedeki ihracatçılar, yükselen lojistik maliyetlerini ne ölçüde telafi edebileceklerini hesaplamaya başladı.
Savaşın otomotiv yan sanayine bir diğer etkisi ise emtia fiyatlarında görülen artış dalgası oldu. Katar’daki dünyanın en büyük alüminyum tesislerinden birinin üretime ara vermesiyle birlikte alüminyum fiyatlarında artışın şimdiden yüzde 20’yi bulduğu ifade ediliyor.
Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından navlun fiyatları hızla yükselirken, Uzak Doğu’dan yapılan ithalatlarda teslim sürelerinin de uzaması bekleniyor. Sektör temsilcileri, özellikle Çin’den yapılan ithalatlarda teslim sürelerinin en az bir ay gecikebileceğine dikkat çekiyor.
EBSO ÜYELERİ ENDİŞELİ
Bu gelişmeler üzerine Avrupalı üreticiler, Türk tedarikçilere “stok durumunuz nasıl?” sorusunu yöneltmeye başladı. Sektör temsilcileri ise savaşın uzaması halinde tedarik zincirinde sıkıntıların daha görünür hale geleceği uyarısında bulunuyor. Ege Bölgesi Sanayi Odası Otomotiv Yan Sanayi Meslek Komitesi üyeleri, yaptıkları değerlendirmede İzmir ve Denizli’den İran’a yapılan otomotiv yan sanayi ihracatının büyük ölçüde durduğunu belirtti. Komite üyeleri, “Tahran tamamen kapalı. İran’ın önemli sanayi merkezlerinden İsfahan’da ise kısmi faaliyet olduğunu tespit ettik. Müşterilerle yaptığımız temaslarda 10 mesajın ancak birine dönüş alabiliyoruz. İletişim hatlarının kesilmesi karşısında elimiz kolumuz bağlı” ifadelerini kullandı.
TEDİRGİNLİK HAKİM
Savaşın uzaması halinde olumsuz etkilerin çıkabileceği uyarısında bulunan Norm Holding Yönetim Kurulu Başkanı Fatih Uysal, "Avrupalı tüketicide tedirginlik ve buna bağlı bekleyiş seziyoruz. Bu ortam da satın alma kararlarını erteleyen bir tüketici profili ile karşı karşıyayız. Süreç uzarsa olumsuz etkileri ortaya çıkar" diye konuştu.
RİSK BÜYÜK TEDBİRLİ OLUNMALI
Ege Otomotiv Derneği (EGOD) Başkanı Mehmet Torun da gelişmelerin sadece otomotiv değil, tüm sektörler için barındırdığı riske dikkat çekti. Torun, "Petrol fiyatlarındaki artış lojistik, plastik ve kauçuk başta tüm girdilerde yükseliş trendi yarattı. Avrupa’nın ciddi tedarikçisiyiz ama iç pazarda da ciddi bir pazarımız mevcut. Ne olacağı belirsiz bir ortam var. Ciddi bir krizle karşı karşıya kalabiliriz. Dikkatli olmak lazım. Gerçek maliyet artışlarının yanı sıra krizi fırsat zammı için kullananlar ve stokçuluğa karşı da önlem alınmalı” dedi.
SAVAŞ UZARSA MALİYET ARTAR
İsminin açıklanmasını istemeyen bir sektör temsilcisi ise savaşın 10 gün daha uzaması halinde fiyat artışlarının kaçınılmaz olacağını söyledi. Temsilci, ilk etkinin lojistik maliyetlerinde görüldüğünü belirterek şu örneği verdi: “Çin’den ithal ettiğimiz bir makine için ödediğimiz 1.200 dolarlık navlun fiyatı 1.500 dolara çıktı. Ayrıca gemiler artık Güney Afrika’yı dolaştığı için 30 gün olan teslim süresi 45 güne uzayacak. Avrupalı alıcılar sorularını sıklaştırdı. Bizde ise şu an ‘bekle-gör’ havası hakim.”
YORUMLAR
0Yorum Yap