İzmir'de yeni binalarda gri su zorunlu oluyor

İzmir’de düzenlenen Su Konferansı’nda konuşan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, kentin su geleceğini kurtaracak kararları açıkladı. Tugay, yeni binalarda gri su kullanımı zorunlu hale getirilirken, İzmir kayıp-kaçak oranında Türkiye’nin birçok şehrini geride bıraktı.

İzmir’in en hayati meselelerinden biri olan "su sorunu", Ege Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (ESİAD) ev sahipliğinde düzenlenen geniş kapsamlı bir konferansla masaya yatırıldı. Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) ve İzmir Ticaret Borsası’nın (İTB) katkılarıyla gerçekleşen "Su Konferansı"; tarım, sanayi ve kent başlıkları altında üç ayrı oturumla gün boyu sürdü.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, İzmir’in su durumunu bilimsel verilerle ortaya koyarak uyarılarda bulundu. Tugay, "Dünyadaki suyun yüzde 95’i deniz ve okyanuslarda, kullanabildiğimiz tatlı su ise sadece yüzde 1.2. Biz İzmir’de yeraltı su rezervlerinin haritalandırılmasını yapıyoruz. Türkiye, su kıtlığı açısından neredeyse bir Afrika ülkesi konumunda ve risk kuşağında. Bu tabloyu en ağır yaşayan yerlerden biri de Akdeniz Havzası’dır" dedi.

Tugay, İzmir’in altyapı yatırımlarıyla Türkiye’ye örnek bir performans sergilediğini rakamlarla açıkladı. 2,4 milyar liralık yatırımla 294 kilometre yeni içme suyu hattı döşediklerini belirten Tugay, "Küçük Menderes ve Gediz havzalarındaki 'kesin kıtlık' tehdidine karşı bilimsel bir yol haritası izliyoruz. 2024 yılında yüzde 27,17 olan kayıp-kaçak oranımızı, 2025 itibarıyla yüzde 24,80 seviyesine indirdik; bir yılda 5,6 milyon metreküp suyu geri kazandık. Bugün İzmir, bu başarısıyla birçok büyükşehirden ileridedir. Samsun’da bu oran yüzde 32, Erzurum’da yüzde 39, Malatya ve Trabzon’da yüzde 40, Şanlıurfa’da yüzde 42,46 ve Sakarya’da yüzde 43’tür. Hedefimiz bu oranı yüzde 20’nin altına çekerek İzmir’i öncü kent yapmaktır" diye konuştu.

GRİ SU DEVRİMİ VE BULUT TOHUMLAMA

Gelecek projeksiyonlarını da paylaşan Tugay, İzmir’de su yönetiminde yeni bir dönemi başlattıklarının müjdesini verdi. Gri su (lavabo ve duşlardan gelen arıtılabilir sular) kullanımı konusunda kesin bir adım atılacağını belirten Tugay, şu ifadeleri kullandı: "Gri su geri kazanımı ve yağmur suyu hasadı projelerimizi taçlandırıyoruz. Bir gri su koordinasyon ekibi kurduk. En kritik kararımız ise şu: Yeni yapılan binalarda gri su kullanılmasını mecbur hale getireceğiz. Bu suyu, yüksek kalite gerektirmeyen alanlarda kullanarak yeraltı kaynaklarımızı koruyacağız."

Tugay ayrıca, yenilikçi yöntemler üzerinde çalıştıklarını da ekleyerek, "Bir AR-GE çalışması olarak bulut tohumlamadan bahsetmeliyim; yağış miktarını yüzde 25 artırıyor, denemeye değer. Ancak bu süreçte Devlet Su İşleri (DSİ) ile ilişkimiz çok uyumlu olmalı. DSİ, İzmir’in su planlamasını mutlaka bizimle beraber yapmalı" dedi.

DÜNYA SU KRİZİ VE İZMİR’İN STRATEJİK YOL HARİTASI

Konferansın açılışında konuşan ESİAD Yönetim Kurulu Başkanı Sibel Zorlu, suyun artık sadece bir çevre meselesi değil, bir kalkınma ve risk yönetimi meselesi olduğunu vurgulayarak, "Suyu her damlası ölçülen, planlanan ve yeniden kazanılan stratejik bir unsur olarak görmek zorundayız. Su yoksa üretim yoktur" dedi. Zorlu, Climathon 2025 temasını "sürdürülebilir su" olarak belirlediklerini ve "Suyun İzindeki Mucitler" projesini başlattıklarını duyurdu.

Zorlu, “İklim değişikliği karşısında sürdürülebilir kalkınma ile yeşil ve döngüsel ekonomiyi birbirinden ayrı düşünmek mümkün değil. Bu bütünün tam merkezinde ise su yer alıyor. Su artık yalnızca bir çevre meselesi değil; kalkınma, rekabet gücü ve risk yönetimi meselesidir” dedi. Türkiye’nin ciddi bir su stresi altında olduğuna dikkat çeken Zorlu, “Suyu sadece bir kaynak olarak değil; her damlası ölçülen, planlanan ve yeniden kazanılan stratejik bir unsur olarak görmek zorundayız. Su yoksa üretim yoktur, su yoksa sürdürülebilir kalkınma mümkün değildir” ifadelerini kullandı. ESİAD olarak su konusunu faaliyetlerinin odağına aldıklarını belirten Zorlu, “Gençlerde farkındalık yaratmanın bu zihinsel dönüşümün en önemli adımlarından biri olduğuna inanıyoruz. Bu kapsamda Climathon’un 2025 temasını sürdürülebilir su olarak belirledik, ortaöğretim öğrencilerine yönelik ‘Suyun İzindeki Mucitler’ projesini hayata geçirdik” dedi.

Ege Bölgesi Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkan Vekili Hakan Ürün, "Küresel risklerin başında gelen iklim kriziyle birlikte suyun 'mavi altın' ve 'geleceğin bitcoini' olarak adlandırıldığı, hatta su savaşlarının beklendiği kritik bir sürece giriyoruz. Su stresini derinden yaşayan İzmir’imizde suyun verimli kullanımı ve denizden su arıtma gibi alternatif projeler artık hayati önem taşıyor. Dünya genelinde su tüketiminin yüzde 72’sinin tarımda olması, asıl somut adımların ve tedbirlerin bu alandan başlaması gerektiğini açıkça ortaya koyuyor. Sanayiciler olarak 2024 sonunda yürürlüğe giren yönetmelikle üzerimize düşeni yapacak ve Su Verimliliği Yönetim Sistemlerimizi kuracağız; ancak suyun korunmasının sadece bir kesimin değil, gelecek nesiller adına hepimizin ortak sorumluluğu olduğunu unutmamalıyız" dedi.

İzmir Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Bülent Uçak, suyun artık yalnızca çevresel değil, stratejik, ekonomik ve toplumsal bir mesele haline geldiğini belirterek, “Bugün burada sadece bir doğal kaynağı değil; yaşamı, üretimin sürekliliğini, gıda güvenliğini ve geleceğimizi konuşuyoruz” dedi. Küresel su kullanımının son 20 yılda yüzde 25 arttığını hatırlatan Uçak, “Dünyadaki suyun yalnızca yüzde 3’ü tatlı su ve bunun da çok sınırlı bir kısmına erişebiliyoruz. İklim değişikliğiyle birlikte kuraklıklar ve aşırı hava olayları su krizini daha da derinleştiriyor” ifadelerini kullandı. Tarım sektörünün hem dünyada hem de Türkiye’de tatlı su tüketiminde en büyük paya sahip olduğunu vurgulayan Uçak, “Tarım, su yönetiminde en büyük sorumluluğu taşıyan sektördür. Geleneksel sulama yöntemlerinden akıllı ve sürdürülebilir sistemlere geçiş artık bir tercih değil, zorunluluktur” diye konuştu. Havza bazlı planlamaların iklim değişikliği projeksiyonlarına göre yeniden ele alınması gerektiğini dile getiren Uçak, Tarım Bakanlığı’nın suyu merkeze alan yeni destekleme modelinin su kullanımında etkinliği artıracağına inandığını söyledi.