Finansın patronundan ekonomi mesajı: Yakın zamanda çıkış yok!

Türkiye İş Bankası Yönetim Kurulu Başkanı Adnan Bali, Ege Bölgesi Sanayi Odası’nın Şubat ayı Meclis Toplantısı’nda sanayiciler ile bir araya geldi. Bali, sanayicilerin ekonomik tablodan ne zaman çıkılacağı sorusuna, “Yakın zaman içinde bu işlerin rahatlayacağını varsaymak gerçekçi değil” yanıtını verdi.

Ekonomi yönetimine ince eleştirilerde bulunan Bali, “Buraya fiktif nedenlerle değil reel nedenlerle geldik. Türkiye’nin kendini tamir eden bir ekonomisi vardır. Yeter ki sağıyla soluyla gereksizce oynamayın. Ekonominin yönetiminin almış olduğu kararlar doğru, isabetli, amaca dönük hedefler.  Ama karşılığı hak edildiği gibi maalesef olamıyor. Ekonomimiz kendi iç dinamiklerini hayata geçiremiyor” şeklinde konuştu.

KARISINA ALTINLARIN HEPSİNİ SATTIRDI

Sanayicilerin altın ve diğer değerli metallerdeki rekor artışla ilgili sorusuna yanıt veren Bali, “Ne altını ne gümüşü ne kripto parayı biliyorum. Hiçbirini bilmiyorum. Ne geliyorsa başımıza özellikle bu zorluk dönemlerinde sürpriz yaratacağına inandığımız konulardan geliyor. Benim bilgim yoktu. Eşim altın alıyormuş, haberdar oldum. Nedir bu dedim? “ Çocuklar için alıyorum” dedi. “Bırak bunları” dedim. Bu son yükselişten önce hepsini sattı. Ufkum bu kadardır” diye konuştu.

DÖVİZ KURUNDA ARTIŞ ZOR

Döviz kurundaki beklentileri değerlendiren Bali, Bu büyüme artışıyla döviz kurlarında artış zor. İthalat artınca döviz artıyor. Türkiye yüzde 3,5 büyürken, emebileceği miktar döviz kurlarını yukarıya götürecek kadar değil. Maalesef bu ihracat tarafında çok büyük baskı yaratıyor” şeklinde konuştu. Türkiye’nin birinci probleminin fiyat istikrarı olduğunu vurgulayan Bali, 2025 yılı büyüme tahmininin yüzde 3.5, 2026 yılı sonu enflasyon tahminlerinin yüzde 23-25, yılsonu faiz beklentilerinin ise yüzde 30 hatta altında olduğunu söyledi. Sanayicilerin de bankacılık kesiminin de enflasyondan ve artan maliyetlerden olumsuz etkilendiğini vurgulayan Bali, durgunluk ile enflasyonun iç içe geçtiğini, hem iç piyasa hem dış pazarda daralma yaşandığını söyledi.

KREDİLER 2008 KRİZİ SEVİYESİNDE

Bali, “Bizim uzun dönem içinde baktığımızda kredilerin milli gelir içindeki payı yüzde 60’lardan şimdi 36-37’ye, 2008 global kriz seviyesindeki duruma gelmiş durumda. Ticari kredilerin milli gelir içindeki payı 54’ten 28’e, uzun vadeli yatırımlarda yabancı para bazında krediler yüzde 28’den yüzde 14’e geriledi. Enflasyonun ve faizlerin aşağıya gitmesi ile ancak rahatlama hissedeceğiz. Büyümenin buna eşlik etmesi halinde yön bu olur diye düşünüyorum” dedi.

“GİDERİ MUTLAK, GELİRİ MUĞLAK İŞE GİRMEYİN”

Sanayicilere tavsiyelerde bulunan Bali, şunları söyledi: “Kısa dönemde ne yapabiliriz? Kanaatimce katma değerli olmayan işleri ayıklamak, gider yönetimi son derece önemli. Yatırım kararlarınızı erteleyin, gözden geçirin demiyorum. Değeri nasıl ve nereden yaratacağınız bildiğiniz yatırımlar için en doğru zaman. Durgunluk döneminde yatırım sürecini tamamlayıp emre amade tesis ve kapasiteleri canlanan ekonomiye yetiştirmek bir hedef ve zamanlama olabilir. Gideri mutlak geliri muğlak işlere girmeyin. Hız ustalığı örter. Karın ayıbı örttüğü gibi. Ama şimdi hepsi açıkta. Otomatik pilotla değil sahada olun. Her gün işleri, hedefleri değişen koşullara göre kalibre edin. Plazalarda otur sabaha kadar çalış, ama bütün mevzu sahada çalışmaktır. Rutin diye bir şeyle içinden çıkılabilecek bir durum değil. İnsana dokunmayan rakamlara dokunamaz. İşletmenin cari gelirlerine katkı yapmayan atıl varlıklarını elden çıkarın.”

İZMİR’İN EKONOMİK BÜYÜKLÜĞÜ 2,5 TRİLYON TL

İstanbul Sanayi Odası’nın “En Büyük 500 Sanayi Kuruluşu” araştırmasında Ege Bölgesi Sanayi Odası’nın payının yüzde 13,4 olduğunu belirten Bali, İzmir’in Aralık 2025 tarihiyle 2,5 trilyon TL’yi aşkın büyüklük ile İstanbul ve Ankara’dan sonra üçüncü sırada yer aldığını söyledi.

Küresel gelişmeleri de değerlendiren Adnan Bali, şunları söyledi: “Bütün kurum ve kurallarının yıprandığı, değiştiği bir ortamın kaosunda işimize odaklanmaya çalışıyoruz. Dijitalleşme, yapay zeka, iklim değişikliği, sürdürülebilirlik gibi çok boyutlu karmaşık bir sistemin içindeyiz. Aksiyon filmlerini aratmayacak şekilde bir devlet başkanının evinden eşiyle alınabildiğini gördük. Geçmişte olağanüstü tanıkladığımız şeyler artık normalleşti. 80’lerde neo-liberal rüyalar söz konusuydu. Dünya global köye dönüşecek, belki sınırlar bile ortadan kalacak., tam bir böyle bir ütopya vardı. Şimdi bütünüyle tersi bir distopya yaşıyoruz”.