Efes–Meryem Ana turlarının Viator, Klook ve benzeri uluslararası platformlarda 5–10 dolar bandında satışa sunulması, turizm sektöründe ciddi kriz yarattı. Turizm seyahat acentaları, bu yöntemle Türkiye’nin turizm itibarının yerle bir edilirken kendilerinin batma noktasına geldiğini belirtirken, çok sayıda yabancı ziyaretçi de kazıklandıklarını sosyal medya hesapları dahil çeşitli platformlarda duyuruyor. Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği bu konuda çok kapsamlı bir hukuki müdahale için düğmeye bastı.
TÜRSAB Hukuk Başdanışmanı İlker Ünsever yaptığı özel açıklamalarda, bu satışların maliyetin altında yapıldığını belirterek kara para aklama ihtimalinden meslekten men ve belge iptaline kadar uzanan yaptırımların devreye sokulacağını açıkladı. Sektör temsilcileri ise mevcut tablonun vergi dışılık ve denetimsizlik nedeniyle yerli acentaları doğrudan tasfiye noktasına sürüklediğini dile getirdi.
“YA KARA PARA AKLANIYOR YA HİZMETTEN ÇALINIYOR”
Viator, Klook gibi yabancı kökenli uluslararası online tur satış sitelerinin gerçek maliyeti 250 Euro olan Efes-Meryem Ana turlarını 5-10 dolar bandında satmasına karşı harekete geçtiklerini belirten TÜRSAB Hukuk Başdanışmanı İlker Ünsever, maliyetinin altında satılan turların hukuki karşılığına dikkat çekerek “Ya kara para aklanıyordur ya da tüketiciye gösterilenden farklı bir hizmet sunuluyordur. 26 Ocak Pazartesi günü hukuki yaptırımlarımızın kapsamını kamuoyu ile paylaşacağız” dedi.
Ünsever, şöyle devam etti: “Kimse sürekli olarak zararına satış yapmaz. Maliyet hesaplanabilir bir şeydir. Bir turdan söz ediyorsak, aracın günlük maliyeti bellidir, rehberin yevmiyesi bellidir, pazarlama giderleri bellidir. Tüm bu unsurlar ortadayken ilan edilen fiyat maliyetin çok altında kalıyorsa, bunun doğru olamayacağı açıktır. Bu sistem turizmde uzun yıllardır bilinen şekilde sürdürülüyor. Burada tüketicinin fark etmediği, açıkça söylenmeyen ama onu aldatan başka bir unsur devreye giriyor. Turizmde özellikle gelişmekte olan ülkelerde yaygın olan ‘hanut’ sistemi. Yani tur sırasında yapılacak alışverişlerden elde edilecek komisyon gelirleri üzerinden kurgulanan varsayımsal kazançlar. Bunun yanı sıra kara para aklama ihtimali de göz ardı edilemez.”
“BELGE İPTALİNE KADAR YAPTIRIM VAR”
Uluslararası online tur satış sitelerinin Türkiye’deki faaliyetlerinin uzun süredir denetim ve vergi tartışmalarının odağında yer aldığına dikkat çekilirken, Ünsever TÜRSAB’ın bu yapılarla ilgili hazırlığını duyurdu. Ünsever, “Bu alanı sözde liberal bir bakış açısıyla tamamen denetimsiz bırakırsanız, maliyetin altında satışlar birilerinin batmasına, birilerinin kumar oynamasına ve sonunda kimin kazandığı belli olmayan bir yapıya dönüşür. 5 dolara gezdirilen bir Efes’ten kim nitelikli bir deneyim bekleyebilir? Böyle bir fiyata bir rehber Efes’i kaç dakika anlatabilir? Sonuçta turistin bir an önce halıcıya, deri mağazasına, kuyumcuya sokulması hedeflenir. Bu, ülkenin kendi ayağına sıkmasıdır.”
Ünsever, TÜRSAB mevzuatının bu konuda açık hükümler içerdiğini vurgulayarak yaptırım sürecini şöyle özetledi: “Seyahat Acentaları Meslek İlkeleri’nin 28. maddesi son derece açıktır. Maliyetinin altında satış yaparak, yani damping yoluyla turistik faaliyette bulunan seyahat acentaları meslek kusuru ve meslek suçu işlemiş sayılır. Bu durumda disiplin cezaları, belge iptaline kadar uzanan yaptırımlar devreye girer. Biz bu mekanizmaları işletmek zorundayız.”
YEREL ACENTELER İSYANDA
Sahada faaliyet gösteren yerli turizm acentaları, düşük fiyatlı online satışların sektörü sürdürülemez bir noktaya taşıdığı görüşünde. İzmir Kruvaziyer ve Deniz Turizmi Derneği Başkanı Korhan Bilgin, uluslararası platformların yarattığı tabloyu şu sözlerle anlattı: “Yunanistan’da aynı nitelikte bir tur 300 Euro civarında satılırken, Türkiye’de bazı platformlarda 5-10 dolar aralığında satılıyor. Turun bu kadar ucuz satılması imkânsız. Kâr etmeyi geçtim, maliyet bile karşılanamaz. Bu fark, ya vergi dışı çalışmayla ya da hizmetin kalitesinden çalınarak kapatılıyor. Gerçek maliyet hesaplamalarına göre, araç, rehber, giriş ücretleri, yemek ve otopark giderleri dahil edildiğinde kişi başı minimum 250 Euro gerekiyor. Altı kişilik bir turda toplam gider yaklaşık 8.500 TL’ye ulaşıyor. Viator gibi platformlar ise satıştan yüzde 40 komisyon alıyor. Geriye kalan yüzde 60’la yerli acente tüm masrafları karşılamaya çalışıyor. Bu turizmde kaliteyi düşüren ve sürdürülemez bir sistemdir.” Bilgin, “Bu fark, Türkiye’yi ucuz ülke konumuna düşürüyor. Marka değerimiz eriyor” uyarısında bulundu.
AVUSTRALYALI TURİST: “121 DOLAR ÖDEDİK, LİMANDA KİMSE GELMEDİ”
Düşük fiyatlı online satışların yol açtığı mağduriyetlere ilişkin somut bir örnek de İzmir Limanı’nda yaşandı. Avustralyalı bir turist, yaşadıklarını şu sözlerle aktardı: “Klook üzerinden Efes turu için öğle yemeğiyle birlikte iki kişilik rezervasyon yaptık ancak bizi limandan alacak hiç kimse gelmedi. 121 dolar ödedim. Giriş ücreti ve biletler içindeydi. Efes ve Meryemana, öğle yemeği de içinde. Ülkeye döndüğümde dava açacağım.”
YORUMLAR
0Yorum Yap